De beste stuurlui staan aan wal zeggen ze altijd. Er zit een vleugje waarheid in. De mensen die van buitenaf naar de organisatie kijken worden tijdens hun observatie niet belemmerd door de relaties en systemen die aanwezig zijn in een school. Als tijdelijke schoolleider kan je een rol spelen bij een analyse van de schoolcultuur en ondersteunen bij de eerste aanzet naar een professionele schoolcultuur.
Een professionele schoolcultuur is essentieel voor het welzijn van teamleden en de kwaliteit van het onderwijs. Onlangs gebruikte ik de methode van Galenkamp en Schut (2024) om de schoolcultuur te analyseren. Deze methode biedt een kader om gedrag binnen de school te professionaliseren en richt zich op drie pijlers: koers, omgangscultuur, en ontwikkeling.
De aanpak
Door het voeren van intakegesprekken brachten wij samen de schoolcultuur in kaart. Door de dialoog kregen we inzicht in het zichtbare en hoorbare gedrag, gekoppeld aan de doelen van de school en het welbevinden van medewerkers. Het plan werd verder uitgewerkt volgens de aanpak van Galenkamp en Schut (2024) waarin drie peilers een belangrijke rol spelen.
- Koers bepalen: Samen met het team maakten wij de missie en visie concreet. Dit bood richting en duidelijkheid voor gewenst gedrag.
- Omgangscultuur versterken: We onderzochten gedragspatronen en benoemde welke bijdragen aan samenwerking en welbevinden, en welke disfunctioneel zijn. Disfunctioneel gedrag, zoals roddelen of mopperen, werd vriendelijk en duidelijk begrensd.
- Succesvol samenwerken: Wij maakten met elkaar afspraken over het geven van feedback en reflectie, waarbij teamleden leren elkaar constructief aan te spreken, met behoud van de relatie.
Resultaten bereiken en vieren
Tijdens het traject evalueren we regelmatig: waar willen we naartoe en wat hebben we van elkaar nodig om onze doelen te bereiken? Onderweg vieren we successen en sturen we bij waar nodig. Deze werkwijze helpt niet alleen om een professionele cultuur te creëren, maar ook om die duurzaam te verankeren. Ondersteunend is de structuur die is aangebracht, regelmatig overleg en worden er evaluatie afspraken in het jaarrooster gezet, commitment van het hele team: ‘Dit willen wij en dit kunnen wij!’. Het is nu tijd nemen voor het proces en elkaar houden aan de afspraken, de gekozen koers en regelmatig terugblikken!
Wil je weten hoe jouw schoolcultuur kan groeien? Neem gerust contact met me op!
BRON: Galenkamp en Schut (2024) – Handboek professionele schoolcultuur, focus op koers en gedrag, Henk Galenkamp en Jeannette Schut, 6e editie, april 2024, ISBN 9789493336056